Chống đối người thi hành công vụ sẽ bị xử lý ra sao?

Hành vi chống đối người thi hành công vụ là một trong những vi phạm pháp luật nghiêm trọng, xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và sự an toàn của người đang thực thi nhiệm vụ được giao. Tùy thuộc vào bản chất, tính chất và mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi có thể bị xử phạt hành chính hoặc xuy cứu trách nhiệm hình sự.

Dưới đây là tổng hợp chi tiết các quy định pháp luật hiện hành quy định về chế tài xử lý đối với hành vi này.

1. Hành vi chống đối người thi hành công vụ là gì?

Theo quy định tại Nghị định 208/2013/NĐ-CP, người thi hành công vụ là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân được giao thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật.

Hành vi chống người thi hành công vụ được hiểu là việc dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở, không chấp hành yêu cầu, mệnh lệnh hoặc cưỡng ép người thi hành công vụ thực hiện hành vi trái pháp luật.

2. Mức xử phạt hành chính đối với hành vi chống đối

Khi hành vi vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 21 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

Các mức phạt tiền cụ thể:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng:

  • Cản trở hoặc không chấp hành yêu cầu kiểm tra, kiểm soát, thanh tra của người thi hành công vụ.

  • Có lời nói, hành động đe dọa, lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người thi hành công vụ.

  • Xúi giục, lôi kéo, kích động người khác không chấp hành yêu cầu của người thi hành công vụ.

• Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng:

  • Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực để cản trở người thi hành công vụ thực hiện nhiệm vụ.

  • Cưỡng ép người thi hành công vụ thực hiện hành vi trái pháp luật.

• Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng:

  • Xúi giục, lôi kéo, kích động, kích động người khác dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực cản trở người thi hành công vụ.

3. Truy cứu trách nhiệm hình sự (Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017)

Nếu hành vi chống đối có tính chất nghiêm trọng, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội chống người thi hành công vụ quy định tại Điều 330 Bộ luật Hình sự.

    [Mức độ vi phạm hình sự (Điều 330 BLHS)]
                    │
   ┌────────────────┴────────────────┐
   │                                 │
[Khung 1: Cải tạo đến 3 năm        [Khung 2: Phạt tù 2 - 7 năm]
 hay Phạt tù 6 tháng - 3 năm]      - Có tổ chức, xúi giục
 - Dùng vũ lực/đe dọa dùng vũ lực  - Xúi giục/lôi kéo người khác
 - Cưỡng ép làm việc trái luật     - Gây hậu quả nghiêm trọng
                                   - Tái phạm nguy hiểm

Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm

Áp dụng đối với trường hợp người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc cưỡng ép họ thực hiện hành vi trái pháp luật.

Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm

Áp dụng đối với các trường hợp phạm tội có tính chất tăng nặng:

1. Có tổ chức: Có sự bàn bạc, phân công, phối hợp giữa nhiều người.

2. Phạm tội 02 lần trở lên: Thực hiện hành vi chống đối nhiều hơn một lần.

3. Xúi giục, cuốn kéo, kích động người khác phạm tội.

4. Gây tổn hại cho sức khỏe, tài sản của người thi hành công vụ (trường hợp chưa cấu thành tội thương tích độc lập).

5. Tái phạm nguy hiểm.

4. Trường hợp gây thương tích hoặc làm chết người thi hành công vụ

Nếu trong quá trình chống đối, người vi phạm cố ý gây thương tích hoặc làm chết người thi hành công vụ, họ sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội danh nghiêm trọng hơn:

Lưu ý: Việc tấn công, cố ý gây thương tích hoặc giết người đang thi hành công vụ là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự (thực hiện tội phạm đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân).

5. Các trường hợp thực tế thường gặp

Chống đối lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT)

• Hành vi: Không chấp hành hiệu lệnh dừng xe, tăng ga bỏ chạy, đâm xe vào CSGT, lăng mạ hoặc đoạt lại phương tiện bị tạm giữ.

• Xử lý: Tùy theo hậu quả (gây thương tích cho CSGT hay không) có thể bị phạt hành chính từ 4.000.000 – 6.000.000 đồng hoặc bị xử lý hình sự theo Điều 330/Điều 134 BLHS.

Chống đối lực lượng cưỡng chế, thi hành án

• Hành vi: Dùng hung khí, vật liệu nổ, gậy gộc cản trở đoàn cưỡng chế giải phóng mặt bằng hay thi hành án dân sự.

• Xử lý: Thường có tính chất “Có tổ chức”, hành vi này dễ bị phạt tù từ 2 đến 7 năm theo Khung 2 Điều 330 BLHS.

Kết luận 

Thượng tôn pháp luật là nguyên tắc cơ bản của một xã hội văn minh. Mọi hành vi xâm phạm, cản trở hoặc chống đối người thi hành công vụ không chỉ vi phạm đạo đức xã hội mà còn bị pháp luật xử lý nghiêm minh bằng các chế tài phạt tiền nặng nề hoặc các án phạt tù thích đáng.

Người dân khi tham gia các giao dịch, sinh hoạt xã hội cần nâng cao nhận thức pháp luật, tuân thủ yêu cầu và hướng dẫn của lực lượng chức năng để đảm bảo trật tự, an toàn chung.