Dùng giấy tờ giả để vay tiền có phạm tội không?

Dùng giấy tờ giả để vay tiền (dù là vay ngân hàng, công ty tài chính hay cá nhân) là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tùy thuộc vào bản chất, mục đích và kết quả của hành vi, người thực hiện có thể bị xử lý về các tội danh khác nhau theo Bộ luật Hình sự Việt Nam.

1. Các tội danh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

A. Tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017)

Đây là tội danh phổ biến nhất đối với hành vi này.

• Hành vi: Cố ý dùng giấy tờ giả (CMND/CCCD giả, xác nhận bảng lương giả, sổ đỏ giả, đăng ký xe giả…) để làm cho bên cho vay tin đó là thật và giao tiền. Sau khi nhận được tiền thì chiếm đoạt (không trả, bỏ trốn, dùng vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không thể trả…).

• Hình phạt:

  • Chiếm đoạt từ 2.000.000đ đến dưới 50.000.000đ (hoặc dưới 2.000.000đ nhưng gây hậu quả nghiêm trọng/đã bị xử phạt HC): Mức phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

  • Tùy theo số tiền chiếm đoạt, khung hình phạt cao nhất có thể lên đến 12 – 20 năm tù hoặc tù chung thân (nếu chiếm đoạt từ 500 triệu đồng trở lên).

B. Tội Làm giả tài liệu, sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức (Điều 341 Bộ luật Hình sự)

Ngay cả khi chưa chiếm đoạt được tiền hoặc chưa gây ra thất thoát tài sản, việc tự mình làm giả hoặc mua/nhờ người khác làm giả giấy tờ rồi mang đi vay tiền đã cấu thành tội danh này.

• Hành vi: Mua bán, nhờ làm hoặc tự làm giấy tờ giả và sử dụng chúng để thực hiện thủ tục vay.

• Hình phạt:

  • Mức cơ bản: Phạt tiền từ 30.000.000đ đến 100.000.000đ, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

  • Mức nặng nhất (khi phạm tội có tổ chức, làm giả nhiều giấy tờ, hoặc dùng để thực hiện tội phạm khác…): Phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

C. Tội Lừa đảo trong hoạt động tín dụng (Điều 202 – áp dụng cho các hành vi liên quan đến tổ chức tín dụng)

Nếu người vay lập hồ sơ giả, giấy tờ thế chấp giả để vay vốn tại ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng nhằm chiếm đoạt tài sản, hành vi này cũng sẽ bị xem xét xử lý nghiêm khắc dưới góc độ các tội danh về gian lận trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng.

2. Trường hợp chưa vay được tiền thì có bị xử lý không? 

Có.

• Xử lý hình sự: Nếu đã dùng giấy tờ giả để nộp hồ sơ vay tiền nhưng bị phát hiện kịp thời (chưa giải ngân), người thực hiện vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm giả, sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức (Điều 341) hoặc hành vi Giai đoạn chuẩn bị/Phạm tội chưa đạt của Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

• Xử phạt hành chính: Nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm vẫn bị phạt tiền từ 2.000.000đ đến 5.000.000đ đối với hành vi sử dụng giấy tờ nhân thân giả hoặc làm giả giấy tờ để thực hiện giao dịch (theo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự).

3. Các hậu quả pháp lý và xã hội khác

1. Buộc bồi thường thiệt hại: Ngoài trách nhiệm hình sự, người vi phạm bắt buộc phải hoàn trả toàn bộ số tiền đã vay/chiếm đoạt cùng với tiền lãi, tiền bồi thường cho bên bị hại.

2. Lưu hồ sơ vết đen tín dụng (CIC): Khi vi phạm hoặc nợ xấu do gian lận, thông tin sẽ bị lưu trên hệ thống tín dụng quốc gia, khiến người đó không bao giờ có thể tiếp cận nguồn vốn vay hợp pháp tại các ngân hàng hay tổ chức tài chính sau này.

3. Ánh mắt xã hội và lý lịch tư pháp: Việc có tiền án, tiền sự sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc, tương lai của bản thân cũng như gia đình.

Lời khuyên:

Việc mua bán hoặc sử dụng các loại giấy tờ giả (giấy xác nhận thu nhập, CCCD, cavet xe, sổ đỏ…) hiện nay được quảng cáo tràn lan trên mạng với lời hứa “bao duyệt hồ sơ vay”. Tuy nhiên, các ngân hàng và công ty tài chính đều có nghiệp vụ và công nghệ xác minh rất nghiêm ngặt. Việc đánh đổi tự do và tương lai chỉ vì một khoản tiền vay ngắn hạn là rủi ro vô cùng lớn.